Yeni bir yol ihtimali
Yeni bir yol ihtimali
Birgün/Politika Kolektifi kaleme aldığı yorumda;
1 Mayıs 2025, 19 Mart direniş sürecinin bir halkasına dönüştü. Bu anlamda birleşik halk muhalefetinin yeni bir sahnesi olarak yükselişinin yanı sıra, aynı zamanda 19 Mart direnişlerinin en dinamik ve kitlesel gücü olarak ortaya çıkarak bir cesaret öncülüğüne de imza atan gençliğin 1 Mayıs’ı olarak gerçekleşti.
Halk muhalefetinin 19 Mart’ta sahneye çıkması, siyaset iklimini tersyüz ederken; bir daha geri dönüşü olmayan bir başka yola da sevk etti. Sokağa ve birleşik kitlesel mücadeleye yönelmiş bu anlamda muhalefeti parlamento kürsülerindeki zincirlerinden koparmış bir akın 1 Mayıs’ı yaygınlaştırmanın yanı sıra geçtiğimiz yıllara oranla kitlesel bir biçimde meydanlarda kendini ifade etti. 19 Mart darbesi sonrasında ortaya çıkan tabloda iktidarı köşeye sıkıştıran en önemli durum birleşik bir halk muhalefetinin sokaklarda kendini ifade edebilmesi oldu. Uzun yıllardır siyasetin adeta dışında bırakılmış geniş halk kesimleri taleplerini ilk ağızdan dile getirebildiği sokakları aktif muhalefete dönüştürebildiği oranda tek adam rejimi karşısındaki muhalefete yeni bir yol açma imkânı buldu.
Gençler başta olmak üzere tek adam rejimi karşısında aktif bir birleşik muhalefet çizgisinde buluşan geniş halk kesimleri aynı zamanda siyaseti de sıkıştığı mecradan çıkaran bir rol oynadı. Uzun yıllardır gericilik ve geleceksizlik altında ezilen ve hem ağır baskılar hem de siyaset elitlerine sıkışmış bir düzlem içerisinde siyasete katılım imkânı bulamayan geniş gençlik kesimlerinin 19 Mart saray darbesi sonrasında açtığı yol geleceklerinde söz sahibi olmak isteyen gençleri yeniden bir güç olarak siyaset sahnesine taşıdı. 1 Mayıs 2025 de gençlerin ve tek adam rejiminden çıkış, adalet, özgürlük ve insanca yaşanacak bir gelecek taleplerinin damgasını vurduğu bir gün olarak yaşandı. 1 Mayıs 2025, 19 Mart’ta ortaya çıkan geniş gençlik dinamiğine dönük iktidarın tüm bastırma ve bir anlamda parçalama çabalarına rağmen adaletli bir düzen, özgür ve insanca bir yaşam taleplerinden vazgeçmeyen geniş gençlik kesimlerini memleketin ilerici birikimiyle de buluşturan bir anlam taşıdı. Birleşik direniş çizgisinin ileri taşınabilmesi de ancak gençliğin bu taleplerinin ifade edilebilmesiyle mümkün olacak ve geleceğe yeni bir kapı aralayabilecektir.
Kurucu ve Dönüştürücü Bir Güç Olarak Gençlik
1 Mayıs 2025 gençliğin toplumsal muhalefet ve solun yeni kurucu gücü olacak bir özne olarak konumlandırdığı bir başlangıç noktası olarak görülebilir. Toplumsal muhalefet ve sol hareket mutlaka bu yeni aşağıdan gelişen dinamik üzerinden yükselebileceği kadar, onun hareketi ile dönüşebildiği oranda da geleceğin kurucusu olabilecektir. Bugün bir kitlesel ve birleşik seferberlik gücü olarak kendini gösteren gençliğin asıl kudreti de bu kurucu ve dönüştürücü etkinliğinde aranmalı. Bugün ortaya çıkan birleşik direniş çizgisine yönelen dağıtıcı etkileri de bertaraf ederek ilerleyebilecek ve toplumsal muhalefete kurucu bir özne olarak dahil olabilecek geniş gençlik muhalefeti imkânı ancak bu şekilde var olabilecektir. Bugün yapılması gereken içinde farklı eğilimleri de barındıran geniş gençlik kesimlerinin tek adam rejimi karşısındaki muhalefet dinamiğinin birleşikliğini ileri taşıyabilecek kurucu fikirlerin gücünü ortaya koyabilmesidir.
Emek Hareketini Yeniden Düşünmek
1 Mayıs 2025 bir yandan da emek hareketinin ve tabi ki sendikaların ne denli yetersiz olduğunun bir başka göstergesi oldu. Meseleye bir alan tartışmasının ötesine geçerek bakıldığında asıl üzerinde durulması gere ken şey 19 Mart’tan bugüne süren direniş hareketine eşlik edebilecek bir emek hareketinden yoksunluktur. DİSK’i en başa yazarak elbette KESK ve diğerlerini de ayırmadan görülen en önemli gerçeklik, uzun zamandır işçi ve emekçi dinamiklerinin direnme eğilimlerinin örgütlü temsiliyetinin yaşadığı büyük zafiyet her bir noktada kendini göstermeye devam ediyor. Toplumsal muhalefetin yeni döneminde mutlaka dikkate alınması ve aşılması gereken bu işçi ve emekçilerden kopuk, giderek de tepeden ve dışarıdan bürokratik bir unsura dönüşmüş sendikal hareketin işçi ve emekçi inisiyatifleri üzerinden yeniden kurgulanması ihtiyacıdır. Bu ihtiyaç 19 Mart’tan bugüne yaşanan direnişte de kendisini hissettiren bir boşluğu da doldurma imkânı sunacaktır. Bunun yolu da işçi ve emekçilerin birliğini ve birleşik hareketini temel alan bir yaklaşımla yeni örgütlenme deneyimlerinin oluşturulmasına dayanan inisiyatiflerin aşağıdan deneyimlerinin yaratılmasının eseri olabilecek.
Birleşik Bir Halk Muhalefeti İçin
1 Mayıs 2025 bir başka yanıyla da toplumsal muhalefet dinamiklerinin kendi talepleri ve farklılıklarıyla ortak bir mücadelenin sahnesi oldu. 19 Mart’tan 1 Mayıs’a birleşik mücadelenin temel halkası tek adam rejiminden kurtulma üzerinden şekillenirken 1 Mayıs aynı zamanda bu muhalefetin yeni kurucu bir siyasetin de talebinin yükseldiği bir alan oldu. Emekçi ve işçi kesimlerinin yaşadığı ağır ekonomik bunalım karşısında adalet ve insanca yaşam taleplerinden, gençler ve kadınlar başta ezilenlerin özgürlük ve laiklik taleplerine uzanan yeni bir düzen arayışın da kendine yer açıyor.
Sol hareket bu birleşik direniş çizgisini, toplumun yükselen yeni bir düzen arayışına yanıt verecek bir kurucu siyasetle birleştirmesi sorumluluğu ile karşı karşıya. Bu anlamda tek adam rejimine karşı mücadele aynı zamanda sermayenin neoliberal kapitalist sömürü düzeni üzerine yükselen bu gerici diktatörlük karşısında –parlamenter sisteme dönüşle sınırlı olmayan– köklü bir devrimci düzen değişikliği mücadelesiyle birleştirildiği oranda gerçek bir değişimin kapılarının sonuna kadar açılması ihtimali ortada duruyor. Bütün bunların yanı sıra ülkenin içine sürüklendiği kötülük karşısında henüz 20’sine gelmemiş gençlerin, omuz omuza verdikleri emekçilerle ve tüm ilerici yurtsever insanlarla birlikte yeni bir toplumsallığı da inşa ediyor. Meydanlar dayanışmanın, alçakgönüllülüğün, sevginin ve paylaşmanın tüm güzellikleriyle dolup taştı… Şimdi bize düşen bu direnişi birleşik bir mücadele
içinde büyütmek olduğu kadar meydanları dolduran bu güzellikleri de çoğaltmaktan başka bir şey değil...