Gençlik

Tek adam rejimi ne yapsa olmuyor: Gençlerden korkuyorlar

Tek adam rejimi ne yapsa olmuyor: Gençlerden korkuyorlar

Direnişe geçen gençlik kesimleri tek adam rejimine meydan okuyor. Dayatılan yoksulluğun, geleceksizliğin, baskı politikalarının karşısında yer alan gençler, ülkenin yarınları için mücadelelerini yükseltiyor. Rejimin en büyük korkusu ise umudunu yitirmeyen, dirençli bir gençlik.

 

Tek adam rejimi ne yapsa olmuyor: Gençlerden korkuyorlar

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun diploma ihtimaliyle başlayan ve İBB’ye yönelik operasyonlar sonrası yaşanan gözaltı ve tutuklamaların ardından halkın geniş kesimleri Saray rejimine karşı sokaklara dökülürken; üniversiteli, mahalleli, işçi gençlerin öfkesi eylemlerin sürükleyici gücü oldu. Direnişlerin fitili de İstanbul Üniversitesi’nde toplanan gençlerin polis barikatını yıkmasıyla ateşlendi.

Rejimin en büyük korkusu da gençlerin bu kararlı direnişi oldu. Şimdiye kadar İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın gözaltına alındığını açıkladığı 1879 kişinin çok büyük bir çoğunluğunu gençler olduğu öğrenilirken, tutuklanan 301 kişinin de büyük bir kısmı gençlerden oluştu.

Rejimin Yıldırma Çabası

Şafak baskınlarıyla yapılan operasyonlarda okullarda ve sokaklarda yapılan yürüyüşler suç unsuru olarak sayıldı. Sadece olay esnasında oradan geçen, orada yürüyen gençlerin dahi operasyonlara dâhil edilmesi rejimin gençleri yıldırma çabası olarak değerlendirildi.

Baskı ve yıldırma politikaları bununla da sınırlı kalmadı. Gençler üzerinde uygulanan şiddet; biber gazı ve copla yapılan müdahalelerle direniş kırılmaya çalışıldı. Ancak tüm bu politikalara rağmen gençler, alanları her geçen gün daha fazla kalabalıkla doldurdu. Her fırsatta korku duvarını aştıklarını belirten gençler, ülkenin dört bir tarafında ortaya koydukları dayanışmayla rejime karşı kendi pratiklerini de açığa çıkardı. ODTÜ’de öğrencilerin başlattığı boykot çağrısı kısa sürede birçok üniversiteye yayılırken, rejimin saldırılarına karşı gençlerin cevabı “Gündüz boykotta, akşam sokakta” oldu.

Düzenlenen eylemlerin yalnızca bir tepki olmadığını, gelecekleri için mücadele ettiklerini de her fırsatta dile getiren gençler, talepleriyle, sloganlarıyla kendi kaderlerinin başkaları tarafından tayin edilmesine razı olmadıklarını haykırdı.

Rejimin uyguladığı piyasacı, gerici eğitim sistemi ve yarattığı yoksulluk gençleri büyük bir geleceksizlik çemberine hapsederken; özgürlükleri kısıtlanan ve hakları her geçen gün daha fazla gasp edilen gençler, bugün iktidar için en büyük tehlikeyi oluşturuyor. Gençlerde yükselen “artık yeter” sesleri de iktidarın bugüne kadar uyguladığı politikaların bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Şimdiye kadar kendilerine layık görülen hayata itiraz eden gençlerin yaşadığı başlıca sorunlar şöyle:

Yoksulluk Kıskacı

Eylemlere katılan gençlerin %70,2’sinin 18-24 yaş aralığında olduğu belirtilirken, 35 yaş altı katılımcı oranı ise %94,2 olarak ölçüldü. Ankara’da yapılan bir araştırmaya göre gençlerin sosyoekonomik memnuniyeti oldukça düşük. Katılımcıların %31,7’si mevcut ekonomik durumunu hiç tatmin edici bulmazken, ekonomik geleceğe dair beklenti puanı 10 üzerinden yalnızca 1,79 olarak ölçüldü. Kendini toplumun en alt üç katmanında görenlerin oranı ise %31,3’e ulaştı.

 

TÜİK verilerine göre, 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı 2024 yılında %16,3 oldu. Genç kadınlarda işsizlik oranı %22,3 olarak tahmin edilirken, erkeklerde %13,1 olarak hesaplandı.,

‘Ev Genci’ Yarattılar

Fırsat penceresi olarak adlandırılan genç nüfus, “ev genci” olarak boşta geziyor. 15-24 yaş grubundaki gençlerde ne eğitimde ne de istihdamda olanların oranı %22,9 olurken, yükseköğretim mezunu toplam 1 milyon 326 bin gencin %29,8’i ne eğitimde ne de istihdamda yer aldı.

15-34 yaş grubunda olan 6 milyon 614 bin kişi ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Bu gruptaki 24 milyon 291 bin kişinin %27,2’si ne gelir getirici bir işte çalışıyor ne de eğitimlerine devam ediyor. 15-34 yaş grubundaki erkeklerde %14,6 olan “ne eğitimde ne de istihdamda” olan genç nüfusun oranı, kadınlarda %40,3 olarak tahmin edildi. Bu yaş grubundaki 4 milyon 808 bin genç kadın eğitim görmüyor ve çalışmıyor.

Barınma Sorunu

Ülkede son 20 yılda ‘ticarethane’ olarak tasarlanan üniversitelerle birlikte öğrenci sayısı 7 milyonu aştı. Buna karşılık devlet yurtlarının yatak kapasitesi 956 bine ulaşmasına rağmen talebi karşılamaktan uzak. Barınma sorunu nedeniyle okulu bırakan öğrenci sayısı son 7 yılda 4 kat arttı. Son verilere göre her 3 gençten 1’i barınma sorunu yaşamaya devam ediyor. İstanbul Planlama Ajansı’nın araştırmasına göre özel yurtlarda tek kişilik oda ücreti aylık ortalama 15.400 TL, çok kişilik odalarda kişi başı ücret 7.500 TL’ye kadar düşüyor. En fazla üniversite öğrencisi barındıran İstanbul, Ankara ve İzmir’de kira fiyatları öğrencilerin bütçesini aşıyor. 2024 verilerine göre ortalama kira bedeli İstanbul’da 20.713 TL, Ankara’da 18.077 TL, İzmir’de ise 17.829 TL seviyesinde. Bu rakamlar, öğrencilerin paylaşımlı ev kiralama imkânını dahi zorlaştırıyor. Yükseköğretim Kalite Kurulu verilerine göre barınma sorunları nedeniyle okulu bırakan öğrenci sayısı da artış gösteriyor. 2015’te 98 bin olan okul terki sayısı, 2022’de 389 bine yükseldi. Terklerin en çok kira fiyatlarının yüksek olduğu büyük kentlerde yoğunlaştığı görülüyor.

Eğitimin Tasfiyesi

Gençlerin en önemli sorunlarından biri de ülkede nitelikli, bilimsel ve demokratik eğitimin uygulanmaması. DW’de yer alan 2024 FES Gençlik Araştırması’na göre 25-30 yaş grubundakilerin %48’i eğitimin kalitesinden memnun olmadığını söylerken, 14-18 yaş aralığındaki gençlerde bu oran %60’a ulaşıyor. Üstelik gençlerin %42’si notların satın alınabileceğini düşünüyor.

Gençlerin %58’i iş bulmak için güçlü kişilerle bağlantıya sahip olunması gerektiğine, %42,7’si ise siyasi parti üyeliğinin önemli olduğuna inanıyor.

Özgürlükler Kısıtlanıyor

Sosyal medya paylaşımları nedeniyle rejimin hedefi olan gençler, en ufak bir iktidar eleştirisinde “kamu düzenini bozmak” ya da “devlet büyüklerine hakaret” gibi gerekçelerle soruşturmalarla karşı karşıya kalıyor. Gençler, ifade özgürlüğünden eğitim hakkına, barınmadan örgütlenme özgürlüğüne kadar pek çok temel hakkın sistematik biçimde kısıtlandığı bir ortamda yaşam mücadelesi veriyor. Özellikle son 10 günlük süreçte olduğu gibi, 15-29 yaş aralığındaki gençler anayasal haklarını kullanmak istediklerinde baskı, gözaltı ve fişleme gibi uygulamalarla karşı karşıya kalıyor.

Genç kadınlara yönelik saldırılar ve LGBTİ+’lara yönelik ayrımcılıklar da gençlerin özgürlüklerine ve haklarına yönelik rejim tarafından uygulanan sistematik şiddeti gözler önüne seriyor. Onur Yürüyüşleri’nin yasaklanması, öğrenci kulüplerinin kapatılması ve nefret söylemlerinin cezasız kalması, bu grubun temel haklara erişimini imkânsız hale getiriyor. Rejimin gerici politikalarını da karşılarında bulan gençler, kendilerine giydirilmek istenen bu gömleği reddediyor.