‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’

Arama

Marksist bir bakış açısıyla İsrail'in iki yüzü

Netanyahu Hükümeti'nin Gazze'yi ele geçirme planlarına karşı İsrail'de son dönemde düzenlenen kitlesel gösteriler, toplumların tek parça halinde olmadığını, içlerinde çatışan güçlerin bulunduğunu hatırlatıyor.

16/08/2025 10:34 | Son Güncelleme : 20/11/2026 03:18 | Okunma Sayısı : 349 | Super Admin


Marksist bir bakış açısıyla İsrail'in iki yüzü
‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Marksist bir bakış açısıyla İsrail'in iki yüzü

Netanyahu Hükümeti'nin Gazze'yi ele geçirme planlarına karşı İsrail'de son dönemde düzenlenen kitlesel gösteriler, toplumların tek parça halinde olmadığını, içlerinde çatışan güçlerin bulunduğunu hatırlatıyor.

Diyalektiğe dair temel bir kavrayışa sahip olan herkes, İsrail toplumu da dahil olmak üzere, modern kapitalist toplumlarda var olan büyük çelişkileri anlayabilir.

Karl Marx'ın da hatırlattığı gibi, "Bugüne kadar var olan tüm toplumların tarihi, sınıf mücadelelerinin tarihidir." 1 Hiçbir toplum tek ve birleşik bir ses değildir; çatışan çıkarlardan, vizyonlardan ve sınıflardan oluşur. Aynı ulustaki işçiler ve kapitalistler temelde karşıt çıkarlara sahip olabileceği gibi, İsrail'de de karşıt güçler vardır. Bir İsrail iktidarı ve ayrıcalığı savunur; diğeri adalet ve eşitlik talep eder.

İnsanların çoğunun gördüğü İsrail, Netanyahu, Ben Gvir ve Smotrich liderliğindeki İsrail'dir: bitmek bilmeyen işgalin, Gazze'ye atılan bombaların ve Filistin topraklarına yayılan yerleşimlerin İsrail'i. Bu, askeri gücün tek çözüm olduğuna inanan, barışı zayıflık olarak gören ve milyonlarca Filistinlinin temel haklarını inkâr ederken "güvenlik" isteyen İsrail'dir.

Bu, sağcı Siyonist düzenin İsrail'idir. Tüm kapitalist düzen gibi, gücü de halk arasında korku, dezenformasyon ve bağnazlık yayan yaygın bir propagandaya dayanmaktadır. Egemen güçler, kontrolü yalnızca güç kullanarak sürdüremeyeceklerini bilirler; halkın rızasını almaları gerekir. Gramsci buna hegemonya adını vermiştir: Egemen sınıfın dünya görüşünü sağduyulu kılma süreci. Özellikle Netanyahu yönetimindeki İsrail hükümetleri, böl ve yönet politikası ve amansız dezenformasyonun bir karışımıyla bu sanatı mükemmelleştirmiştir.

İsrail devlet politikasının önemli bir yönü, Filistinlileri siyasi, coğrafi ve sosyal olarak parçalamak olmuştur: Gazze Batı Şeria'dan koparılmış, Doğu Kudüs izole edilmiş, İsrail'in Filistinli vatandaşları askeri işgal altındakilerden ayrı tutulmuştur. İsrail'in içinde de aynı mantık geçerlidir: Yahudi vatandaşlar etnik (Aşkenazi, Mizrahi, Etiyopyalı), dini (laik ve ultra-Ortodoks) ve siyasi çizgilerde bölünmüş durumdadır. Ancak kriz patlak verdiğinde, herkes "dış düşmana" -Filistinlilere- karşı harekete geçirilerek bu bölünmeler örtbas edilir.

Vladimir Lenin, Ulusal Sorun üzerine yazılarında bu taktiğe karşı uyarıda bulunmuş ve ezen ulusların burjuvazisinin, her zaman ezilen ulusa karşı nefret tohumları ekmeye ve iki ulusun işçilerinin birliğini engellemeye çalıştığını vurgulamıştır. 2 İsrailli egemen sınıf, Yahudi İsraillilere Filistinlilerden "ulusal farklılıklarını" sürekli hatırlatarak ve bu farklılığı özünde tehlikeli olarak göstererek, bölünmüşlüğün ötesinde dayanışmayı engellemektedir.

Marx ve Engels, "egemen fikirlerin" egemen maddi çıkarları yansıttığını açıkladılar - burada kapitalist askeri-endüstriyel ve yerleşimci aygıt. İsrail hükümetleri - ve özellikle aşırı sağcı Netanyahu yönetimi - anlatıyı kontrol altına almak için yoğun yatırım yapıyor. Resmi söylem - "barış için hiçbir ortak yoktur" ve Filistinliler yalnızca İsrail'in yıkımını istiyor - gerçek gibi hissettirene kadar tekrarlanıyor. Tarih yeniden yazılıyor: Nakba ders kitaplarından siliniyor, işgalin günlük şiddeti gizleniyor ve tüm direnişin terörizm olduğunu kanıtlamak için izole Filistin saldırıları büyütülüyor. Lenin yine çerçeveyi sunuyor: Ezen ulusun milliyetçiliği, özünde, her zaman ayrıcalıkların savunusu, ezme hakkının savunusudur 3 . İsrail örneğinde, milliyetçi propaganda yalnızca ayrıcalığı savunmakla kalmıyor, onu bir hayatta kalma meselesi gibi gösteriyor.

Ulusal Sorun üzerine kapsamlı yazılar yazan Joseph Stalin, bu tür bir manipülasyonun tehlikesini şöyle açıklamıştır: Ulusal baskı yalnızca zorla değil, aynı zamanda güvensizliğin yaratılmasıyla, ulusları birbirine düşürerek sürdürülür . 4 İsrail siyaseti bu süreci kurumsallaştırmıştır; eğitim, medya ve hukuka güvensizliği o kadar derinden yerleştirmiştir ki çoğu kişi bunu sorgulamaz.

Hükümet savaşın arkasında kasıtlı olarak tam bir birlik imajı verirken, devletin fark etmenizi istemediği başka bir İsrail daha var. Bu İsrail, işgali reddeden, Gazze'deki soykırıma karşı çıkan ve Filistinlileri düşman olarak görmeyi reddeden insanlardan oluşuyor. Bunlar, genellikle Hadash (sol görüşlü Yahudi Arap Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi) gibi hareketlerin pankartları altında sokaklarda yan yana duran Yahudi ve Arap vatandaşlar. Bu cephe, tam eşitlik, işgalin sonlandırılması ve 1967 sınırlarına dayalı iki devletli bir çözüm çağrısında bulunuyor. İsrail Komünist Partisi'nin önde gelen üyeleri ve Ayman Odeh , Ofer Cassif ve Aima Slima Touman gibi Hadash milletvekilleri, Knesset'te soykırımı ifşa edip kınadıkları için sayısız zulüm ve kısıtlamayla karşı karşıya kaldılar.

Savaş karşıtı hareket yaygın olsa da ağır bir şekilde bastırılıyor. Tel Aviv, Hayfa ve daha küçük kasabalarda göstericiler, "Şimdi Ateşkes veya Gazze'de Öldürmeyi Durdurun" yazılı pankartlar taşıdıkları için bile tutuklanma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Yafa ve Akka gibi karma şehirlerde ise taban örgütleri, Yahudi ve Filistinli sakinleri ırkçı saldırılara ve polis tacizine karşı birbirlerini savunmak için bir araya getiriyor. Standing Together, Combatants for Peace ve Breaking the Silence gibi örgütlerden aktivistler, işgalin vahşeti ve uzlaşma ihtiyacı hakkında açıkça konuşarak devlet propagandasına meydan okuyor.

Bu "ikinci İsrail", İsrail toplumunun yekpare olmadığının canlı kanıtıdır. Marksist analiz, nedenini anlamamıza yardımcı olur: militarize bir devlette bile, sınıfsal ve siyasi ayrımlar dayanışmanın gelişebileceği alanlar yaratır. Lenin, ezen bir ulusta gerçek enternasyonalizmin, kendi egemen sınıfınızın şovenizmine aktif olarak karşı çıkmak anlamına geldiğini vurgulamıştır; savaş karşıtı kamptaki birçok kişi, bunun için karalanacaklarını bilerek bunu ciddiye alır. Hadash'ın Arap-Yahudi Ortaklığı'na dayanan siyasi çizgisi bu ilkeyi yansıtır. Hem milliyetçi dışlayıcılığı hem de liberal kayıtsızlığı reddeder ve bunun yerine adalet, eşitlik ve karşılıklı tanıma üzerine kurulu ortak bir toplumu savunur. Liderlerinin sözleriyle, "Barış olmadan demokrasi, işgal sona ermeden barış olmaz."

Bu sesler, milliyetçi bloktan sayıca daha az olsa da hayati önem taşıyor. Filistinliler de dahil olmak üzere dünyaya, İsrail'in kendi içinde bir direniş olduğunu, bölünmüşlüğün ötesinde dayanışmanın mümkün olduğunu ve geleceğin mevcut hükümetin vizyonuyla önceden belirlenmediğini gösteriyorlar. Gramsci'nin "mevzi savaşı" olarak adlandırdığı şeyi, yani düşman bir devlet içinde karşı-hegemonik bir güç inşa etmenin yavaş ve zorlu sürecini temsil ediyorlar.

Bu "ikinci İsrail"i kaderine terk mi edeceğiz, yoksa ülkede yaşanan iç mücadeleye kayıtsız mı kalacağız? Bu, Netanyahu ve çetesine verilebilecek en güzel hediye olacaktır. Dolayısıyla cevabımız gür bir HAYIR olmalıdır. Burjuva milliyetçi bir elitin egemenliğindeki, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nin desteğiyle İsrail devleti, 1948'de İsrail Devleti'nin kurulmasına yol açan kurucu idealleri, o dönemde Sovyetler Birliği ve uluslararası komünist hareket tarafından haklı olarak desteklenen bir kararla, en rahatsız edici şekilde ihlal etmiş ve çarpıtmıştır . Devam eden soykırım, tarihsel kanıtlar, insan hakları belgeleri ve Marksist teori, İsrail'in kuruluşunun ardındaki ahlaki amacın, Filistin halkına karşı sürekli bir işgal ve yapısal şiddete dönüştürüldüğünü göstermektedir.

Bu ihanetin ve tekelci kapitalizmin halklar için tüm kötülüklerin kaynağı olduğu gerçeğinin farkına varmak, İsrail içindeki işgal karşıtı, savaş karşıtı sesleri desteklemenin aciliyetini vurgular. Bu sesler, Yahudiler ve Arapların, Filistinliler ve İsraillilerin barış içinde, yan yana yaşaması yönündeki orijinal etik vizyonunu savunur. Bu nedenle, acı çeken Filistin halkıyla dayanışma, İsrail içindeki soykırım, işgal ve savaşa karşı mücadele edenlerle dayanışmayla birlikte olmalıdır.

Şimdi, 1967 sınırları içinde, başkenti Doğu Kudüs olan ve mültecilerin ata topraklarına geri dönme hakkını tanıyan egemen ve bağımsız bir Filistin Devleti talebi her zamankinden daha fazla güçlendirilmeli ve her ne pahasına olursa olsun desteklenmelidir. Bu, burjuva İsrail düzenine ve emperyalist müttefiklerine verilecek en güçlü yanıt ve Filistin davasının en büyük savunusu olacaktır.

Nikos Mottas, Komünizmin Savunması dergisinin Genel Yayın Yönetmenidir.

Notlar:

1. Karl Marx ve Friedrich Engels, Komünist Parti Manifestosu (Londra: 1848), Bölüm I

2. “‘düşman’a duyulan nefret, burjuvazinin özenle beslediği bir duygu” VI Lenin, Emperyalist Savaşta Kendi Hükümetinin Yenilgisi, 1915

3. V. I. Lenin, Ulusların Kendi Kaderini Tayin Hakkı, 1914.

4. "Fakat zulüm politikası burada bitmiyor. Sıklıkla bir baskı 'sisteminden', ulusları birbirine karşı kışkırtma 'sistemine', katliam ve pogrom 'sistemine' dönüşüyor." JV Stalin, Marksizm ve Ulusal Sorun, 1913.

5. Antonio Gramsci, Hapishane Defterlerinden Seçmeler: https://www.marxists.org/archive/gramsci/prison_notebooks/

6. Sovyetler Birliği'nin Birleşmiş Milletler temsilcisi Andrei Gromyko'nun 14 Mayıs 1947'de BM Genel Kurulu'nda Filistin konusunda özel bir komitenin (UNSCOP) kurulmasına ilişkin açıklamalarını okuyun: https://www.idcommunism.com/2024/06/ussr-and-creation-of-israel-remarks-by-andrei-gromyko-at-the-un-general-assembly-may-1947.html

Monthly Review, MR Online'da yeniden yayınlanan makalelerde dile getirilen görüşlerin tamamına bağlı kalmak zorunda değildir. Amacımız, okuyucularımızın ilgi çekici veya faydalı bulacağını düşündüğümüz çeşitli sol bakış açılarını paylaşmaktır. —Ed.

 soykırım İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu

Thomas Sankara'nın mirası Sahel'de yaşıyor: Otuz Üçüncü Bülten (2025)

mronline

Beğendim
Bayıldım
Komik Bu!
Beğenmedim!
Üzgünüm
Sinirlendim
Bu içeriğe zaten oy verdiniz.

‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Bunlar da ilginizi çekebilir

Trump, Putin ve Şi'den dört maddelik deklarasyon

Trump, Putin ve Şi'den dört maddelik deklarasyon

ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüşme 4 maddelik deklarasyonun imzalanmasıyla sona erdi. Dünyanın dört bir yanında askeri, siyasi, ekonomik hegemonya ve rekabet halinde olan emperyalist devlet liderleri, dünyaya barış ve istikrar getireceklerini ileri sürdü.

15 saat önce
Ukrayna-Rusya savaşı bitmiyor

Ukrayna-Rusya savaşı bitmiyor

Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır, Ömer Taşpınar ve Gönül Tol, Transatlantik programında Rusya-Ukrayna savaşındaki son durumu, barış ve ateşkes ihtimallerini, ABD'nin dış politikasını ve Avrupa'nın güvenlik politikalarını değerlendiriyor.

2 gün önce
Fransa’da yeniden grev: Emekçiler ve öğrenciler bir kez...

Fransa’da yeniden grev: Emekçiler ve öğrenciler bir kez...

Fransa'da hükümetin maaş endeksi artışını reddetmesi üzerine kamu emekçileri greve çıktı. Lise ve üniversite öğrencilerinin de desteğiyle ülke genelinde eylemler düzenlendi. Fransa’da gençlik mücadelesi ve emek hareketi bir kez daha sokakta buluşuyor.

2 gün önce
Yorumlar

‘Sansür hayır! Habere Özgürlük ve İnsanca yaşamak İçin..!"