‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’

Arama

Küba, direnç ve bilişsel savaş

Ambargo altındaki küçük bir ülke, kaynakların hacmi bakımından rekabet edemez. Bu nedenle strateji simetrik değil; ters yönde asimetriktir. Niceliksel değil, niteliksel değişkenlere yatırım yapar. V. Uluslararası Vatan Kolokyumu'nda, "özgürleştirici bir iletişim taarruzu ve teknolojik egemenlik için çabaların birleştirilmesi" hedefi benimsendi. Bu kapsamda, Küresel Güney ülkeleri arasında bir yapay zeka araçları ağı kurulması ve egemen sosyal ağların oluşturulması gündeme getirildi.

25/10/2026 22:05 | Son Güncelleme : 20/11/2026 01:22 | Okunma Sayısı : 92 | Super Admin


Küba, direnç ve bilişsel savaş
‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Raúl Antonio Capote yazdı

Küba, direnç ve bilişsel savaş: Bir savaş alanı olarak asimetri

Raúl Antonio Capote 

Raúl Antonio Capote-i6ade9af69661d.jpg

Ambargo altındaki küçük bir ülke, kaynakların hacmi bakımından rekabet edemez. Bu nedenle strateji simetrik değil; ters yönde asimetriktir. Niceliksel değil, niteliksel değişkenlere yatırım yapar. V. Uluslararası Vatan Kolokyumu'nda, "özgürleştirici bir iletişim taarruzu ve teknolojik egemenlik için çabaların birleştirilmesi" hedefi benimsendi. Bu kapsamda, Küresel Güney ülkeleri arasında bir yapay zeka araçları ağı kurulması ve egemen sosyal ağların oluşturulması gündeme getirildi.

Küba'ya karşı yürütülen savaş, birbirinden bağımsız saldırıların toplamından ibaret değildir. Bu savaş, stratejik istihbarat literatüründe "kaos denklemi" olarak kavramsallaştırılan bir sistemdir. Ekonomik boğma politikasının maddi hoşnutsuzluk yarattığı, bilişsel savaşın ise bu hoşnutsuzluğu hedeflenen siyasi doğrultuya yönlendirdiği, kusursuz biçimde eşgüdümlenmiş bir operasyondur. Bazı uzmanların hala alışılmadık savaş, çok biçimli savaş ya da hibrit savaş olarak adlandırmayı tercih ettiği bu savaşın işleyiş mantığına bugün bizzat tanıklık ediyoruz. Ancak savaşın çok yönlü karakteri, onu önceki örneklerin ötesine taşımıştır.

Politbüro üyesi ve Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez Parrilla, 2021 yılında çarpıcı bir durumu ifşa etmişti: İspanya'da konumlanmış, ancak ABD'den yönetilen tek bir hesap, iki gün içinde binden fazla tweet yayımlamış; saniyede beş retweet hızına ulaşmıştı. Yakın zamanda, "trol çiftlikleri"nin kullanımı da belgelendi. Bunlar, onlarca sahte hesabı eşgüdüm içinde yöneten kullanıcı ağlarıdır. Ayrıca mesajların Küba topraklarından gönderildiği izlenimini yaratmak amacıyla coğrafi konum bilgilerinin değiştirildiği de tespit edildi.

Raúl Antonio Capote yazdı-i6ade9c651dd9e.png

Yapay zeka sürüleri ve botlar artık yalnızca mesajları tekrar eden basit programlardan ibaret değil. Bunlar, "yapay bir uzlaşma görüntüsü yaratmak için etkileşime giren, uyum sağlayan ve evrilen yapay zeka sürülerine" dönüştüler. Bunlara bir de üretken yapay zekanın imkanlarını eklemek gerekiyor. Bu teknoloji, aşırı gerçekçi deepfake videolar oluşturulmasına olanak tanıyor. Örneğin, yüzleri ve sesleri yapay olarak üretilmiş yaşlı Kübalılar ve gençler, bu videolarda ABD'nin Küba'ya müdahale etmesini talep ediyor gibi gösterilebiliyor.

Verifikartve adlı doğrulama kuruluşu, viral olan videoların OpenAI tarafından geliştirilen Sora 2 modeliyle oluşturulmuş olma olasılığının yüzde 99,6 olduğunu belirledi. Belgelenen bir başka örnek ise Küba'nın Meksika'ya ilhak edildiğini yanlış biçimde duyuran, yapay zekayla değiştirilmiş bir haber bülteniydi. Bu çerçevede, kitlelerin mikro düzeyde hedeflenmesi, Havana'daki bir ev kadınına, Varadero'daki genç bir turizm emekçisine ya da Holguín'deki bir mühendise özel anlatılar tasarlanmasına olanak tanıyor.

Küba'ya karşı yürütülen bilişsel savaşta, büyük dil modelleri (LLM) kitlesel ölçekte kişiselleştirilmiş dezenformasyon üretmek için kullanılıyor. Tek bir mesaj yayımlamak yerine, aynı yalanın binlerce farklı versiyonu hazırlanıyor. Her birinin sözcük dağarcığı, üslubu ve duygusal vurgusu, farklı demografik grupların kendilerine özgü hayal kırıklıklarına hitap edecek şekilde uyarlanıyor. Havana'daki bir ev kadınına yönelik dezenformasyon, temel ihtiyaç maddelerindeki kıtlığın, enflasyonun ve ailenin refahına ilişkin kaygıların istismar edilmesini hedefliyor. Bunun için gündelik ev yaşamına odaklanan, samimi ve konuşma diline yakın bir üslup kullanılıyor.

Kişiselleştirilmiş bir mesaj şöyle örneklendirilebilir: "Yine bakkalda tavuk da yok, yağ da mı? Bu tesadüf değil. Sen çocuklarını doyurabilmek için binbir güçlükle uğraşırken onlar en iyi ürünleri turistlere ayırıyor. Gerçeği bilsinler diye bunu komşularınla paylaş."

Bir mühendise yöneltilen mesaj ise kaynak yetersizliğinin, teknik altyapının kötü durumunun ve nitelikli iş gücünün ülkeden ayrılmasının yarattığı mesleki hayal kırıklığını hedef alıyor. Bu durumda mantığa ve mesleki itibar kaybına seslenen, daha teknik ve analitik bir dil kullanılıyor: "Bir mühendislik diploman var ama yedek parça olmadığı için kendi arabanın motorunu bile tamir edemiyorsun. Ülke gözlerinin önünde dağılıyor, bilenler de çekip gidiyor. Sorun kaynak eksikliği değil, önceliklerin yanlış belirlenmesi. Bilgiye değer vermeyen bir sistem, vasatlığa mahkumdur."

Varadero'da çalışan genç bir turizm işçisinde ise gördüğü gerçeklik, yani parası olan turistler ile aldığı ücret arasındaki uçurumun yarattığı hayal kırıklığı hedef alınıyor. Geleceksizlik duygusuna hitap eden, daha doğrudan ve alaycı bir dil tercih ediliyor: "Burada ayda 20 dolar için canını dişine takıyorsun; yabancıların o parayı tek bir akşam yemeğinde harcadığını görüyorsun. Üstüne bir de bunun 'ambargo yüzünden' olduğunu söylüyorlar. Gerçek şu ki senin geleceğin umurlarında değil. Daha ne kadar dayanacaksın?"

Amaç yalnızca insanları bir yalana inandırmak değil; aynı zamanda kuşku ekmek, kurumlara duyulan güveni ve insanların kendi algılarına olan inancını aşındırmaktır. Sosyal ağlarda ve kapalı forumlarda duygusal tepkileri analiz eden algoritmalar, psikolojik yorgunluğun zirve yaptığı anları tespit ediyor. Ardından, insanların en kırılgan olduğu bu dönemlerde yaygınlaştırma kampanyalarını devreye sokuyor. Yapay zeka yalnızca saldırmıyor; saldırmak için en uygun anı bekliyor.

 

Öte yandan, kaynaklar arasındaki eşitsizlik yalnızca teknolojik açıdan değil, çok daha geniş bir anlamda ezici boyutlarda. Küba yalnızca daha fazla paraya ve daha gelişmiş teknolojiye sahip bir güçle karşı karşıya değil; aynı zamanda mücadelenin yürütüldüğü altyapıyı kontrol eden bir güçle karşı karşıya. Bunun sonucunda, bilgi üretimi ve dolaşımına ilişkin jeopolitik alanda da bir asimetri ortaya çıkıyor. İçerikleri öne çıkaran ya da görünmez kılan algoritmalar ABD'li şirketlerin mülkiyetinde. Florida'dan, İspanya'dan ve başka yerlerden ülkenin sorunlarını çarpıtarak büyüten içerikler yönlendirilip yaygınlaştırılırken, Küba'da üretilen savunucu içerikler algoritmalar tarafından geri plana itiliyor.

Küba’nın Yanıtı: Teknolojik ve Bilişsel Egemenlik

Ambargo altındaki küçük bir ülke, kaynakların hacmi bakımından rekabet edemez. Bu nedenle strateji simetrik değil; ters yönde asimetriktir. Niceliksel değil, niteliksel değişkenlere yatırım yapar. V. Uluslararası Vatan Kolokyumu'nda, "özgürleştirici bir iletişim taarruzu ve teknolojik egemenlik için çabaların birleştirilmesi" hedefi benimsendi. Bu kapsamda, Küresel Güney ülkeleri arasında bir yapay zeka araçları ağı kurulması ve egemen sosyal ağların oluşturulması gündeme getirildi.

Burada amaç sosyal ağları şeytanlaştırmak değil, "onları kendi lehimize kullanmayı ve kontrol etmeyi öğrenmek"tir. Çünkü manipülasyona karşı savunma yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda bilişseldir. Bir deepfake videoyu tanıyabilen bir toplum, bunu yapamayan bir topluma kıyasla daha az savunmasızdır.

Bununla birlikte, hiçbir şey kendiliğinden gerçekleşmez. Burada üç gerçek gerilim alanı vardır. Birincisi, söylem ile Küba kamu medyasının kapasitesi arasındaki uçurumdur. Küba'nın kamu medyası, bu ölçekte bir iletişim savaşıyla mücadele edebilmek için gereken altyapıdan, maddi olanaklardan ve insan kaynağından yoksundur. Siyasi irade vardır; kaynaklar ise her zaman yeterli değildir. İkincisi, yalıtılma riskidir. Yabancı platformlara erişimi kapatma eğilimi ters etki yaratır. Daha akılcı strateji, Küba'nın halihazırda denediği yaklaşımdır: Sosyal ağlardan kaçmak değil, onların içinde var olmak. Üçüncüsü ise iç eleştiriyi bilişsel savaşla karıştırma tuzağıdır. Bilişsel savaş gerçektir; ancak her hoşnutsuzluk yapay olarak üretilmiş değildir.

Peki, bu asimetriyle nasıl mücadele edilebilir?

Kaynakları eşitleyerek değil; çünkü bu imkansızdır. Çözüm, çatışmanın yürütüldüğü zemini değiştirmektir. Hegemonik güç, hacim, hız ve algoritmik erişim bakımından üstünlük sahibidir. Küba bu alanlarda kazanamaz. Ancak doğrulanabilir gerçeklik, doğrudan temas ve tabandan gelen güvenilirlik alanlarında üstünlük sağlayabilir. Bir deepfake, gerçek bir videoyla çürütülür. Bir bot çiftliğine, gerçek insanlardan oluşan topluluklarla karşılık verilir. Her şeyin çöktüğünü iddia eden bir anlatı ise neyin işlediği, neyin işlemediği açıkça gösterilerek yanıtlanır.

İşte bu yüzden asimetri yalnızca bir dezavantaj değildir. Yapay zekayla yapay bir uzlaşma görüntüsü üretmek zorunda kalan bir güç, gerçek bir toplumsal dayanağa sahip değildir. Desteği varmış gibi göstermek için bot çiftliklerine ihtiyaç duyan bir güç, kendiliğinden oluşan bir toplumsal desteğe sahip olmadığı için buna ihtiyaç duyuyordur. Saldırganın kendi içindeki çelişki de tam olarak budur.

Asi Ada, dokunulmaz olduğu için direnmez. Araçlar ve kaynaklar bakımından kendisine dayatılan eşitsizliği, ahlaki bir duruşa ve egemenlik pratiğine dönüştürmeyi başardığı için direnir. Rakibinin altyapısına bağımlı olmamak, onun anlatılarına inanmamak ve onun mantığına teslim olmamak... Bu bir gizem değildir. Başarıları ve eksiklikleriyle, son derece ağır bir dezavantaj ortamında yürütülen bir stratejidir.

*Ivana Benario'nun cubainformacion sitesinden çevirdiği yazının kaynağına ulaşmak için tıklayınız.

Etiketler : Ambargo özgürleştirici bir iletişim Niceliksel değil niteliksel değişkenler Raúl Antonio Capote Küba Küresel Güney ülkeleri arasında yapay zeka araçları ağı yeniden ATILIM sosyal ağlar
Beğendim
Bayıldım
Komik Bu!
Beğenmedim!
Üzgünüm
Sinirlendim
Bu içeriğe zaten oy verdiniz.

‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Bunlar da ilginizi çekebilir

Trump, Putin ve Şi'den dört maddelik deklarasyon

Trump, Putin ve Şi'den dört maddelik deklarasyon

ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüşme 4 maddelik deklarasyonun imzalanmasıyla sona erdi. Dünyanın dört bir yanında askeri, siyasi, ekonomik hegemonya ve rekabet halinde olan emperyalist devlet liderleri, dünyaya barış ve istikrar getireceklerini ileri sürdü.

13 saat önce
Ukrayna-Rusya savaşı bitmiyor

Ukrayna-Rusya savaşı bitmiyor

Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır, Ömer Taşpınar ve Gönül Tol, Transatlantik programında Rusya-Ukrayna savaşındaki son durumu, barış ve ateşkes ihtimallerini, ABD'nin dış politikasını ve Avrupa'nın güvenlik politikalarını değerlendiriyor.

2 gün önce
Fransa’da yeniden grev: Emekçiler ve öğrenciler bir kez...

Fransa’da yeniden grev: Emekçiler ve öğrenciler bir kez...

Fransa'da hükümetin maaş endeksi artışını reddetmesi üzerine kamu emekçileri greve çıktı. Lise ve üniversite öğrencilerinin de desteğiyle ülke genelinde eylemler düzenlendi. Fransa’da gençlik mücadelesi ve emek hareketi bir kez daha sokakta buluşuyor.

2 gün önce
Yorumlar

‘Sansür hayır! Habere Özgürlük ve İnsanca yaşamak İçin..!"