İran’da sular durulmuyor, halk isyanı yayılıyor
İran’da sular durulmuyor, halk isyanı yayılıyor
🔹İran 2026 yılına kitlesel protestolarla girdi. 28 Aralık günü İran dinarının serbest piyasada ABD doları karşısında yaşadığı rekor değer kaybının Tahran’da tetiklediği esnaf grevi kısa sürede Şiraz, İsfahan, Hamedan, Yezd ve Kirmanşah dahil pek çok kente yayıldı.
🔹Protestolar karşısında ülkedeki ekonomik krizin sorumluluğunu kabul eden Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Merkez Bankası Başkanı Muhammedreza Farzin’in istifasını kabul etti.
🔹Esnaf greviyle başlayan protestolara üniversite öğrencileri de katılmaya başladı. Ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e atıfla, “Diktatöre ölüm” sloganlarının atıldığı gösterilerin Trump-Netanyahu görüşmesiyle aynı zamana denk gelmesi ise dikkat çekici.
🔹Zira Trump ve Netanyahu 29 Aralık’taki görüşmelerinde İran’ı hedef alan açıklamalar yapmıştı. İran’daki gelişmeleri yakından takip eden gazeteci Arif Keskin, protesto dalgasının arka planını Spot Basın Kooperatifi’nden İrfan Aktan’a anlatıyor.
İran’da rejim karşıtı protestolarda ölenlerin sayısı 8’e yükseldi
|
|
Ekonomik kriz ve geçim sıkıntısı nedeniyle başlayan protestolar ülke geneline yayılırken, güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmalarda 7 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı.
İran’da, riyalin döviz karşısındaki değer kaybı, artan pahalılık nedeniyle Tahran Çarşısı esnafının başlattığı ve ülke geneline yayılın protestolar devam ediyor. Cep telefonu pazarında başlayan, Karac, Şiraz, İsfahan, Meşhed, Kirman ve Keşm’ye yayılan protestolar, son günlerde üniversitelere de sıçradı. Protestoların üniversitelere sıçramasının ardından İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, dün enerjisi tasarrufu gerekçesiyle üniversitelerin ve kamu kurumlarının kapatıldığını duyurdu.
Enflasyonun yüzde 52’ye çıktığı, riyalin dolar karşısında 1,4 milyona riyale gerilediği ülkede, 6’ncı gününde devam eden protestolarda, 1’i çocuk 8 yaşamını yitirdi. Protestolarda, İsfahan’a bağlı Fuladşehir’de Daryuş Ansari Bahtiyarvend (37), Lorestan’a bağlı Kuhdeşt’te Emir Hesam Hudayariferd (22), Ezna’da, Şayan Esedullahi (28), Mustafa Fallahi (15), Çaharmahal û Bextiyarî’ye bağlı Lordegan’da Ahmed Celil (21), Seccad Valameneş Zilayi (28), Fars’a bağlı Mervdeşt’te Xodadad Şirvani yaşamını yitirdi.
Yaşamını yitirenlerin sayısının artabileceğinden endişe duyulurken ülkede 29 kişi tutuklandı. Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün raporuna göre, protestolarda 14 Kürt, 7 Lor, 7 kadın ve 2 çocuğun tutuklandı. Raporda, tutuklanan 29 kişinin nereye götürüldüğünün bilinmediği, avukat ve aile görüşü imkanının bulunmadığı açıklandı.
Gösterilerde, ekonomik taleplerin yanında İran’da artan baskılara yönelik de tepkiler oldu. Jîna Emînî’nin katledilmesinin ardından başlayan “Jin, jiyan, azadî” eylemlerinde sık sık dile gelen “Diktatöre ölüm”, “Korkmayın, hepimiz birlikteyiz” ve “Ne Gazze ne Lübnan, canım İran’a feda” gibi sloganlar da öne çıktı.
(MA)

