bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort istanbul escort istanbul escort istanbul escort vtunnel
Bugun...



İran'da 5 gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolar büyüyor

Tarih: 01-01-2018 23:50:10 Güncelleme: 02-01-2018 01:59:10 + -


İran'da 5 gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolarda dini lider Ayetullah Hamaney'e yönelik tepkiler giderek artıyor. İran’da hayat pahalılığına tepki olarak beş gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolar sürüyor. Hükümet üst üste açıklamalarla ‘eve dönün’ çağrılarını sürdürürken Reuters, eylemlerde dini lider Hamaney’e yönelik tepkilerin arttığına dikkat çekti.


İran'da 5 gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolar büyüyor

İran'da 5 gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolar büyüyor


 

İran'da 5 gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolarda dini lider Ayetullah Hamaney'e yönelik tepkiler giderek artıyor.

İran’da hayat pahalılığına tepki olarak beş gün önce başlayan ve tüm ülkeye yayılan protestolar sürüyor. Hükümet üst üste açıklamalarla ‘eve dönün’ çağrılarını sürdürürken Reuters, eylemlerde dini lider Hamaney’e yönelik tepkilerin arttığına dikkat çekti. İran devlet televizyonu ülke genelindeki hükümet karşıtı protesto gösterilerinde 12 kişinin öldüğünü duyurdu. Açıklama yapan İran Meclis Başkanı Yardımcısı Ali Mutahhari de, hükümet, meclis ve yargının halkın taleplerini yerine getirmek için adım atmaya hazır olduğunu savundu. Önceki gün İçişleri Bakanlığı ve Devrim Muhafızları protestocuları tehdit etmiş, iki kişi ise protestolar sırasında vurularak öldürülmüştü.

 

Yarın için genel grev çağrısı

 

Genel grev çağrısı

İran’ın birçok kentinde 5 gündür kesintisiz süren eylemlerde protestocular yarın için genel grev çağrısı yaptı. Protestocular, sosyal medya üzerinden yaptıkları çağrılarla, ülkedeki kamu çalışanlarını ve işçileri yarın grev yapmaya davet etti. Eylemlerin büyümesi üzerine İran rejimi dün akşam interneti kesmiş ve Telegram ile Instagram gibi sosyal medya hesaplarına erişimi engellemişti.

İran Emek Partisi'nin açıklaması

5 soruda İran'da hükümet karşıtı gösteriler

Çatırdayan sistem İran molla rejimi – Seyit Evran yazdı…

 

Reuters: İran'da eylemciler polise ateş açtı; 1 polis öldü

 

İran'ın Najafabad kentindeki protestocuların polisin üzerine ateş açması sonucu 1 polis öldü, 2 polis yaralandı.

 

Reuters'ın haberine göre İran'ın Najafabad kentindeki protestocuların polisin üzerine ateş açması sonucu 1 polis öldü, 3 polis yaralandı.

 

İran'da neler oluyor?

6 soruda hükümet karşıtı protestolar


 

İran'da hayat pahalılığı ve yoksulluğa karşı başlayan eylemler ülkenin önemli merkezlerine yayıldı. Peki talepler neler, hükümet ne diyor?

İran, 2009’da “Reform” talebiyle başlayan ülke genelindeki protestolardan bu yana en kapsamlı eylem dalgasıyla karşı karşıya. Ülkede perşembe günü hayat pahalılığı ve yoksulluğu protesto amacıyla başlayan gösteriler yayıldı. Eylemlerde dini yönetime ve hükümete karşı sloganlar da atılıyor.

NASIL BAŞLADI?

Eylemler ilk olarak perşembe günü ülkenin ikinci büyük kenti Meşhed’de yüzlerce kişinin hayat pahalılığı, yoksulluk ve yolsuzluğu protesto etmesiyle başladı. Bir gün sonra, kasım ayında 600’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği depremden en ağır etkilenen kentlerden biri olan ülkenin batısındaki Kirmanşah’ta halk sokağa döküldü.

TALEPLER NELER?

Eylemler, hayat pahalılığı, yoksulluk ve yolsuzluğa tepki olarak başlasa da kısa sürede siyasi taleplerin de gündeme geldiği görülüyor.
Kirmanşah’ta yarı resmi Fars Haber Ajansının “devrim karşıtı” olarak adlandırdığı 300 kişilik eylemde kitlenin “Siyasi mahkumlar serbest bırakılmalıdır”, “Özgürlük ya da ölüm” gibi sloganlar attığı görüldü. Fars Haber Ajansı, gösteriyi düzenleyen muhalif gruplara dair isim belirtmezken eylemlerde kamu malına zarar verildiğini söyledi.

Kirmanşah’taki eyleme polis saldırırken bu gelişmelerin ardından gösteriler başkent Tahran başta olmak üzere ülkenin belli başlı kentlerine yayıldı. Sosyal medyaya yansıyan görüntülere göre Sari, Reşt, Kum ve Hamadan kentlerinde eylemler yapıldı.

Tahran’da güvenlik güçlerinden yapılan açıklamada kent meydanında 50 kişilik bir grubun eylem yaptığı ancak birçoğunun polisin uyarısı sonrası alanı terk ettiği belirtildi. Polisin çağrısına uymayanların gözaltına alındığı açıklandı.

İsfahan kentinde ise fabrika işçilerinin ücretlerine zam talebiyle eyleme geçtiği, bu eylemlerde daha sonra Devlet Başkanı Hasan Ruhani ve Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney'i hedef alan sloganlar atıldığı aktarıldı.

Gösterilerin başladığı Meşhed’de 52 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

İran, son olarak 2009’da eski Devlet Başkanı Mahmud Ahmedinecad’ın yeniden başkan seçilmesi sonrası 8 ay boyunca devam eden gösterilere tanıklık etmişti. Reform yanlıları, seçimlere hile karıştırıldığını öne sürerek eylem dalgası başlatmıştı.

İşçilerse sıklıkla ekonomik talepleri için eylemler düzenliyor.

CUMARTESİ GÜNÜ HÜKÜMET DESTEKÇİSİ EYLEMLER YAPILDI

Ülkede cumartesi günü hükümeti destekleyen mitingler düzenlendi. Bu mitinglere binlerce kişinin katıldığı belirtiliyor.

30 Aralık 2009'da, ülke genelindeki protestoları kınamak için karşı mitingler düzenlenmişti. Bugün düzenlenen mitingler de bu eylemlerin yıl dönümüne işaret etmek için yapıldı.

HEDEFTEKİLER NE DİYOR?

Daha önce Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ndeki referandumu “İkinci İsrail’in kurulması anlamına gelir” sözleriyle değerlendirerek Türkiye medyasının sayfalarına da konuk olan din adamı Ayetullah Ahmed Alemulhuda, protestolara karşı sert önlemler alınması gerektiğini öne sürererek “Eğer güvenlik güçleri isyancıları kendi haline bırakırsa düşmanlar medyada video ve fotoğraflar yayınlayarak İslami Cumhuriyet’in Meşhed’de devrimci üssünü yitirdiğini söyleyecek” dedi. Hamaney'in ülkenin kuzeydoğusundaki Meşhed şehri temsilcisi olan Alemulhuda, bazı insanların perşembe günü hayat pahalılığına karşı gerçekleşen eylemlerden İran’ın bölge politikasına ilişkin sloganlar atarak yararlanmaya çalıştığını söyledi.

İran’da Devlet Başkanı Yardımcısı İshak Cihangiri, Ruhani’nin aşırı muhafazakar rakiplerinin protestoların büyümesinde rol oynadığını düşünüyor. IRNA’ya konuşan Cihangiri, “Toplumsal ve siyasal bir hareket sokaklara döküldüğünde eylemleri başlatanlar, sonunda onu kontrol edenler olmayabilir. Bu eylemlerin arkasında olanlar kendi parmaklarını yakacaklar” dedi.

Cihangiri, ekonomik sorunları hafifletmek için çaba sarf edeceklerini de ifade etti.

İçişleri Bakanı Abdülrahman Rahmani Fazlı ise halka "Yasa dışı gösterilere katılmamaları" uyarısı yaptı.

DIŞ POLİTİKA MESAJLARI NE ANLAMA GELİYOR?

Sosyal medyaya yansıyan bazı görüntülerde “Suriye’yi bırakın, bizi düşünün”, “Hayatım Gazze için değil, Lübnan için değil, İran içindir” gibi sloganlar atıldığı görülmüştü.

İran, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın bölgedeki en büyük destekçisi aynı zamanda Suudi Arabistan ve İsrail’in güçlü bir muhalifi.

Tahran’ın Suriye’deki askeri varlığı ve desteği Esad yönetimini devirmeye çalışan cihatçı grupların gerilemesinde önemli rol oynadı.
İran ayrıca Yemen’de Husilerin, Irak’ta Şii grupların ve Lübnan’da Hizbullah’ın destekçisi olarak biliniyor.

ABD'DEN AÇIKLAMA: DÜNYA İRAN'I İZLİYOR

Donald Trump'ın göreve gelmesi sonrası İran'a karşı yeniden düşmanca bir tutum edinen ABD'de Beyaz Saray Sözcüsü Sarah Huckabee Sanders konuyla ilgili Twitter üzerinden yaptığı paylaşımda, "İran hükümeti kendilerini ifade etme dahil olmak üzere, vatandaşlarının haklarına saygı göstermelidir. Bütün dünya İran'ı izliyor" dedi. Sanders'ın paylaşımı daha sonra ABD Başkanı Donald Trump'ın sayfasında da yer aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise İran'da devam eden eylemlerin önüne geçilmesi için bütün ülkeleri "İran halkının temel insani haklarını savunma ve yolsuzluğun sona ermesini destekleme" çağrısında bulundu.

İran Dışişleri'nden ABD'nin açıklamasına tepki gösterildi ve  açıklamaların "ikiyüzlü ve fırsatçı" olduğu belirtildi.

İRAN EKONOMİSİ NE DURUMDA?

ABD başta olmak üzere Batı devletlerinin baskıları altında olan İran’da işsizlik oranı yüzde 12.4. Bu, geçtiğimiz yılki oranın yüzde 1.4 üstünde. 80 milyonluk ülkede nüfusun 3.2 milyonu işsiz.

 

İranlı Öğrenciler Haber Ajansının (ISNA) haberine göre, gösterilere ilişkin açıklamalarda bulunan Mutahhari ise, “İçişleri Bakanlığı, halkın medeni itirazlarını kabul ederek gösteri izni vermekte zorluk çıkartmamalı” dedi.

BASKI OLUNCA AMACINDAN ÇIKTI’

Mutahhari, İran’da gösteri kültürünün yerleşmediğini ve protestoların kısa sürede asli amacından çıktığına dikkati çekerek, “Bunun sebebi, hiçbir toplantıya izin verilmemesi, her türlü gösterinin İçişleri Bakanlığı tarafından yasa dışı olarak adlandırılması olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

İran Anayasasında, “İslami kurallara aykırı olmaması ve silah kullanılmaması” kaydıyla halk gösterilerine izin verildiğini belirten Mutahhari, yetkililerin, halkın medeni itirazlarını dile getirmek için uygun ortam hazırlamaları gerektiğini ifade etti.

 HÜKÜMETTEN ÜST ÜSTE AÇIKLAMALAR

İçişleri Bakanı Rahmani Fazli ise meclis ve yargının attığı adımlarla birçok ekonomik sorunun çözüldüğünü ileri sürerek, “Hükümetimiz, meclis ve yargı, halkın taleplerini yerine getirmek için adım atmaya hazır” diye konuştu ancak ekledi, “Sosyal medyanın imkanlarından yararlanarak şiddet ve huzursuzluk peşinde olanlarla muhakkak bu yönde karşılık verilecektir”

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise Pazar günü açıklama yaparak, sükunet çağrısı yapmış, İranlıların yetkilileri eleştirme ve protesto etme hakkının olduğunu söyleyerek, “Kamu mallarına zarar verenlere, kamu düzenini bozanlara ve toplum içinde rahatsızlık yaratanlara ise tolerans gösterilmeyecek” ifadelerini kullanmıştı.

EYLEMLER DEVAM EDİYOR

Ancak tüm açıklamalara rağmen hayat pahalılığına tepki olarak başlayan ve yer hükümet karşıtı gösterilerek dönüşen halk tepkisi ise devam ediyor. Geçtiğimiz Perşembe başlayan ve on binlerce kişiyi sokağa döken protesto yürüyüşleri Pazar günü de sürdü.

Reuters’ın haberine göre Başkent Tahran’da polis yürüyüşçüleri dağıtmak için tazyikli su ile müdahale etti. İran’ın merkezi kentlerinden Şahin Şahr’da ise şiddetli çatışmalar yaşandı. Medyaya göstericilerin polislerle çatıştığı, polis araçlarını devirerek ateşe verdiği görüntüler düştü. Ancak Reuters, görüntülerin gerçekliğini doğrulatamadıklarını açıkladı.

Batı kentleri Sanandaj ve Kirmanşah ile güneydoğu kenti Cabahar ve güney batı kentleri İlam ve Izeh’te de protestolar vardı.

REUTERS: HAMANEY’E TEPKİLER ARTIYOR

Reuters’ın haberinde dini lider Ayetullah Hamaney’in devrilmesi talebinin eylemlerde giderek daha fazla öne çıktığı vurgulandı. Özellikle Tahran’dan, “Kahrolsun diktatör” sloganları yükseliyor. Batı İran’ın Korramabad kentinden yansıyan görüntülerde de “Hamaney, utan, ülkeyi terk et!” sloganları dikkat çekiyor. Bu arada beş günde yüzlerce kişinin de gözaltına alındığı belirtiliyor.

Telefonla haber ajansına ulaşan bir İranlı, başkentin merkezinde polis ve güvenlik güçlerinin yığınak yaptığını söyleyerek, “Bazı gençlerin gözaltına alındığını ve polis araçlarına konulduğunu gördüm. Kimsenin toplanmasına izin verilmiyor” dedi.

Yine sosyal medyaya düşen kimi videolarda da göstericilerin gözaltına alınmasının “Polis git hırsızları yakala!” sloganlarıyla protesto edildiği görülüyor.

ŞİİLERE SALDIRI, RIZA ŞAH’A ÖVGÜ

Devlete ait IRIB’in internet sitesinde yer alan bir habere göre ise İran’ın batı kentlerinden Takistan’da bazı gruplar Şiilere ait bir binayı ateşe vermeye çalıştılar polis grubu dağıtırken bazı kişiler gözaltına alındı.

Bazı göstericilerin de “Rıza Şah, ruhun şad olsun” sloganları attıkları ileri sürüldü.Rıza Şah, 1925-1941 yılları arasında İran’ı yönetmiş ve bağlı olduğu Pehlevi hanedanı 1979 yılında devrilerek İslam Cumhuriyeti ilan edilmişti.

ABD’NİN GÖZÜ İRAN’DA, TRUMP’TAN YENİ MESAJLAR

Öte yandan hükümet Telegram ve Instagram gibi sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarını “geçici olarak” kısıtladığını açıkladı. Mobil telefonlardan internet erişiminde de kesintiler devam ediyor ve bazı bölgelerde tamamen bloke edilmiş durumda.

Başından beri İran hükümetine karşı protestoları destekleyen ABD Lideri Donald Trump ise Pazar günü bir tweet mesajı daha paylaşarak, İran’ın saat başı sayısız insan hakları ihlali suçu işlediğini belirterek, “İran terörün bir numaraları destekçisi devlet” dedi. Trump’ın mesajında, “Şimdi de barışçıl göstericiler iletişim kuramasın diye interneti kapattı. İyi değil!” ifadelerini de kullandı.

Beyaz Saray’dan da yine Pazar günü gelen açıklamada İran halkının “sesinin duyulmasını hakkettiği” belirtildi, ifade özgürlüğünün korunması ve sansürden kaçınılması çağrısı yapıldı.

DEVLET MEDYASI PROTESTOLARI YENİ GÖRDÜ

BBC İzleme Servisi, İran televizyon ve gazetelerinin protestoların ilk gününde gösterileri haber yapmadığını, dördüncü gün eylemlerin haber bültenlerine girmeye başladığını aktarıyor.

IRINN ve IRTV1 kanalları Pazar günü bültenlerini protestolarla dair haberlerle açarken, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin göstericilere yönelik çağrılarına da geniş yer verdi.

Hükümete yakın IRINN televizyon kanalı, Batılı ülkeleri protestolara destek vererek ülkeyi karıştırmaya çalışmakla suçladı.
IRTV2 televizyon kanalı ise göstericileri “bir avuç fırsatçı” olarak niteledi.

Devlet televizyonu IRIB’in gerçekleştirdiği sokak röportajlarında ise Tahran’da konuşulan yaklaşık 10 kişinin tamamı protestoculara tepki gösteriyordu. IRIB’de yer alan bir diğer haberde ise “Sosyal medyanın tehlikeleri” üzerinde duruluyor ve özellikle Telegram uygulamasındaki bazı hesapların şiddet çağrıları yaptığı iddia ediliyordu.

 



Kaynak: Bir Gün-Evrensel,ÖDG

Editör: yeniden ATILIM

Bu haber 97 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Dünya Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
    2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  • İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
    İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  • İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
    İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  • Güncel
    Güncel
  • Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
    Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
  1. 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  2. İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  3. İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  4. Güncel
  5. Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
    AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
  • Kardeş Türküler - Dom Dom Kurşunu / Mahzuniye Saygı
    Kardeş Türküler - Dom Dom Kurşunu / Mahzuniye Saygı
  • İşçi Sınıfının Anası: Jones Ana
    İşçi Sınıfının Anası: Jones Ana
  • 'Hesabı halk soracak' diyen HAZİRAN'cılara müdahale: Gözaltılar var
    'Hesabı halk soracak' diyen HAZİRAN'cılara müdahale: Gözaltılar var
  • Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
    Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
  • Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
    Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
  1. AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
  2. Kardeş Türküler - Dom Dom Kurşunu / Mahzuniye Saygı
  3. İşçi Sınıfının Anası: Jones Ana
  4. 'Hesabı halk soracak' diyen HAZİRAN'cılara müdahale: Gözaltılar var
  5. Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
  6. Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
VİDEO GALERİ
YUKARI